Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, sosyal medya üzerinden yaptığı duyuruyla, Syedra Antik Kenti'nde yürütülen "Geleceğe Miras Projesi"nin önemli bir aşamasının daha başarıyla tamamlandığını bildirdi. Antik kentin güneybatı caddesinde yer alan ve Milattan Sonra 5. ve 6. yüzyıllara tarihlenen zeytinyağı işliğinin kapsamlı restorasyon çalışmalarının sona erdiği ve yapının yeniden işlevsel hale getirildiği açıklandı.
Bakan Ersoy, paylaşımında projenin detaylarına değinerek, "Geleceğe Miras Projemiz kapsamında Syedra Antik Kenti'nde yürüttüğümüz çalışmalarla, MS 5-6. yüzyıla tarihlenen zeytinyağı işliğinin restorasyonunu tamamlayarak yeniden ayağa kaldırdık. Ezme taşları, pres sistemi ve sıvı ayrıştırma bölmeleriyle Antik Çağ'ın zeytinyağı üretim teknolojisini bütüncül şekilde yansıtan bu önemli yapı, üretim kültürümüzün binlerce yıllık izlerini günümüze taşıyor. Bu değerli çalışmada emeği geçen Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğümüzün tüm çalışanlarına, kazı ekibimize, bilim insanlarımıza ve katkı sunan herkese teşekkür ediyorum. Anadolu'nun kültürel mirasını korumaya, bilimsel veriler ışığında geleceğe taşımaya kararlılıkla devam edeceğiz." ifadelerini kullandı.
Syedra Antik Kenti'ndeki kazı çalışmaları sırasında çok sayıda zeytin işliği gün yüzüne çıkarılmıştı. Bu işliklerde bulunan ezme taşları, pres sistemine ait mimari düzenlemeler ve sıvı ayrıştırma bölmeleri, kentte zeytinyağı üretiminin antik dönem standartlarına uygun olarak yapıldığını kanıtlar nitelikteydi. Güneybatı caddesindeki söz konusu işlikte, zeytinin işlenmesinden yağın elde edilmesine kadar olan tüm üretim süreci, kalıntılar aracılığıyla detaylı bir şekilde incelenebiliyor. Antik Çağ'da zeytinyağının sadece beslenme amacıyla değil, aynı zamanda aydınlatma, tıp, temizlik ve dini ritüellerde de temel bir ürün olarak kullanıldığı biliniyor.
2024 yılı kazı sezonunda ortaya çıkarılan zeytinyağı işliğinin restorasyon çalışmaları 2025 yılında tamamlanarak yeniden kullanıma hazır hale getirildi. Bu titiz restorasyon çalışması, hem Syedra Kenti'ndeki hem de bölgedeki diğer zeytinyağı işliklerinin çalışma prensiplerini anlamak açısından önemli bir örnek teşkil ediyor.
