Murat Aksoy

8 Nisan 2014'te Özgür Özel Meclis kürsüsünden madenlerdeki tehlikeyi anlattı. On beş gün sonra Soma'da 301 madenci öldü. 2025-2026 eğitim yılında dört CHP'li milletvekili okullardaki şiddeti sordu, dört kez aynı boş yanıtı aldı. Kahramanmaraş'ta 9 kişi öldü. Bu ülkede tehlikeyi görmemek bir kaza değil, bir tercih.

Hakan Tahmaz

Macaristan’da muhalefetin başarısının arkasında, iktidar seçmenine güven veren, çözüm üreten ve farklı kesimleri birleştiren bir siyasi yaklaşım bulunmaktadır. Türkiye’de ise muhalefetin henüz bu düzeyde bir güven ve bütünlük oluşturabildiğini söylemek zordur. Özellikle “iktidar değişse de bir şey değişmez” algısının kırılması için daha güçlü ve somut politikalar geliştirilmesi gerekmektedir. Sadece mitingler ve erken seçim çağrıları yeterli değildir. Ortak demokratik hedefler etrafında birleşmiş, sahada aktif ve çözüm üreten kadrolara ihtiyaç vardır. Bu nedenle CHP’nin ve genel olarak muhalefetin, yapısal sorunlarını aşarak güçlü, güven veren ve bütünleşik bir siyasi alternatif oluşturması hayati bir önem taşımaktadır.

Doğancan Özsel

Bugün bakıldığında iktidar, muhalefetle mücadelede savcılara ve siyaset dışı araçlara büyük oranda muhtaç görünüyor. CHP üzerinde kurduğu ablukadaki en ufak bir gevşeme, kendisi açısından bir hezimetin başlangıcı olabilir. Bu da Erdoğan’ın son bir yıldır girdiği yola kendini bağımlı kıldığı anlamına geliyor. Bugünden sonra iktidardan hem kendisi hem de Türkiye için yeni bir rota çizmesini, muhalefet ile mücadelede daha çoğulcu bir alternatife yönelmesini beklemek hayalcilik olur. Bu bakımdan Türkiye’nin yakın geleceğini artık Erdoğan’ın atacağı adımlar değil Özel muhalefetinin tercihleri belirleyecek.

Çağatay Arslan

Magyar’ın ben senden daha milliyetçiyim çünkü adım zaten Magyar çıkışı İmamoğlu’nun ben de dindarım çünkü soyadım “İmam” gerçekliğinin eyleme dökülmüş pek çok görüntüsünün ne kadar yerinde olduğunu da gösteriyor. Esasen İstanbul’u alan Türkiye’yi alır sözü de bunun bir diğer ifadesi. İstanbul’u nasıl alacağını bilen Türkiye’de nasıl kazanacağını da bilir.

Yeni Arayış

Sonuç olarak, bu planın ya da herhangi bir planın kabul edilmesi için üç koşulun mutlaka yerine gelmesi gerekiyor. Birincisi, yalnızca İran değil, Washington da uzlaşmalara gitmelidir. İkincisi, Trump 22 Nisan ateşkes süresini uzatmalı ve bu kadar karmaşık görüşmelerin zaman aldığını kabul etmelidir. Üçüncüsü, İsrail’in İran’a yapacağı bir saldırı her şeyi rayından çıkarabilir. Görüşmeler devam ederken Trump, Netanyahu’nun elini tutmalıdır.

Serra Alona Saltık

Güç; fazla ve kontrolsüz olarak tek bir kişi, kurum ya da yapıda toplandığında büyük bir tehlike arz eder. Halkın iradesinin önüne geçme potansiyeli bulmasını engellemek ise denetlemeye dayalı ve değişime açık, sağlam bir sistem inşa edebilmekten geçer. Tıpkı hayat gibi sonsuz bir döngüden ibaret olan siyasette, sistemler insanları ve insanlar sistemleri inşa ederken değişimin anahtarı halkın elindedir. Bu düzenin açıkça gösterdiği gerçek, hayatta değişmeyen tek şeyin değişim olduğudur.

Erdem Bağcı

Mevcut tabloda Hürmüz Boğazı krizinin çözümünde İran ile uzlaşma en rasyonel ve sürdürülebilir seçenek olarak öne çıkmaktadır. Çünkü boğaz fiilen İran’ın kontrol ve etki alanında olup, askeri yöntemlerle tamamen güvenli ve kalıcı biçimde açılması hem teknik olarak zor hem de çatışmayı büyütme riski taşımaktadır. Nitekim askeri müdahalenin karmaşıklığı ve uluslararası isteksizlik, diplomatik çözümün daha gerçekçi olduğunu ortaya koymaktadır.

Özgür Çoban

Unutmamak gerekiyor ki neofaşizm, aşırı sağ emin adımlarla Avrupa siyasetinin kalıcı bir parçası haline geliyor. Almanya örneği bunun en güncel kanıtıdır. "Neofaşistlerin yükselmesi geçici, sadece tepki oylarını alıyorlar" romantizmi koca bir kıtanın merkez siyasetini yok etti, artık açık bir şekilde demokrasiyi tehdit ediyor. Kesin olan şu ki neofaşistler bundan sonrası için merkez siyasette güçlü bir oyun kurucu. Bu nedenle ana akım partilerin buna göre pozisyon alması gerekiyor. Orban gitti, darısı diğer neofaşistlere. Zira sırada bekleyen çok  figür var.

Ali Kılıç

Macaristan’da değişim için kapı aralandı. Ama bunun gerçek bir dönüşüme mi, yoksa ustaca kurgulanmış bir makyaja mı evrileceğini zaman gösterecek. Bu yeni siyasal form bize ne kadar uzak, yoksa sandığımızdan çok daha mı yakın? Çünkü doğru okuyamazsak, başkalarının deneyimini tartıştığımızı sanırken, aslında kendi geleceğimizin fragmanını izliyor olabiliriz.

Yeni Arayış

“Savaşa karşı güçlü bir şekilde konuşmaya devam ediyorum. Barışı, diyaloğu ve devletler arasında çok taraflılığı teşvik ederek sorunlara çözüm bulmaya çalışıyorum. Bugün çok fazla insan acı çekiyor, çok fazla masum hayat kaybedildi ve inanıyorum ki biri çıkıp ‘daha iyi bir yol var’ demeli.

Akın Özçer

Peter Magyar’ın zaferinin ardında değişik siyasi görüşlerden olmakla birlikte Orban rejimine (islenmeyene) karşı birleşmiş insanlar var. Cumhur İttifakı da gerek demokratik hukuk devletini ve anayasal kazanımları aşındırma gerek inatla sürdürdüğü sabit gelirlileri yoksullaştıran, asgari ücretli ve emekliyi açlığa mahkûm eden ekonomi politikasıyla Orban yönetimi gibi “istenmeyen iktidar” olma yolunda hızla ilerliyor, hatta yolun sonuna gelmek üzere. Ana muhalefete saldırarak, muhalifleri susturarak, zindanlara atarak iktidarda kalmak pek mümkün değil; bir kere “istenmeyen” olduktan sonra…

Murat Paker

Erdoğan’ın bence en kıymetli niteliği, ülkemizde ve dünyada pek bol görülmeyen, dogmatizme/fanatizme kaymadan ezilenlerden/örselenmiş olanlardan yana çaba gösterme ve iş yapma şevkini/heyecanını hep yüksek tutmuş olabilmesidir. Bu niteliği onu politik mücadelesinde de, yazarlık faaliyetlerinde de, hekimlik/terapistlik yaparken de istisnai bir konuma yerleştirir. Ne yaparsa yapsın, Erdoğan sahici bir insan olarak, sahici bir şevk ve dertlenmeyle ve karşısındakinin sahiciliğine dokunmaya çalışarak yapardı. Şükran ve sevgiyle, devri daim olsun!

Kübra Evliyaoğlu

Maden Yasası ve sermaye kuşatması altındaki Karadeniz’in feryadı: 'Sermaye, emekçinin nefes alacak alanını dahi metalaştırır.' 1879’un İngiliz madencisinden bugünün dev şirketlerine değişmeyen sömürü düzenine karşı, toprağın gerçek sahipleri haysiyet nöbetinde. Çünkü mesele sadece maden değil, mavi bir ufuk meselesidir.

Murat Aksoy

Devlet Öcalan ile 1999’dan bu yana ilişkisini hiçbir zaman kesmemiş ve başlatılan tüm çözüm süreçlerinde örtülü ve son olarak da açık özne olmuştur. Bu yüzden son süreçte gücü ve etkisi her zamankinden daha fazladır. O yüzden siyasilerin bu sürece müdahalesi sınırlıdır. Bu yüzden özellikle DEM Parti’nin Erdoğan ve AK Parti’ye yaptığı siyasi çağrıların anlamı yoktur. Çünkü onlar siyasi özne olmayı hiçbir süreçte seçmediler. Son süreçte de tüm siyasi enerjisini Öcalan’ın konumuna odakladılar. Oysa o konuda yani Öcalan konumu konusunda karar verici siyaset değil devlettir.

Yeni Arayış

Eğer mesele sadece bireysel politik sonuçlar olsaydı, bu tartışmalar bu kadar acil olmazdı. Ancak bunlar demokrasinin sağlığıyla ilgili. Birçok ülkede radikalleşmiş siyasi sağ, otoriter bir yöne sapmış, iktidarı kendine kazımaya çalışırken devlet gücünü müttefiklerini zenginleştirmek ve eleştirmenlerini bastırmak için kullanmış durumda Ana akım sol ise çok sık, yalnızca seçmenin dar bir kesiminin desteklediği pozisyonlara sarılarak aşırı sağın yükselişine yardımcı olmuş. Orbán'ın yenilgisi hikâyenin sonu değil; hatta Macaristan'da bile değil, çünkü müttefikleri hükümetin birçok kısmında çalışmaya devam edecek. Ama bu yenilgi anlamlı.

Armağan Öztürk

Henüz tam olarak bitmemiş olan bu savaşın Türk siyasetine ve dış politikasına kalıcı etkisi daha çok bu iki husus bakımından söz konusu olacak. Türkiye yerli sanayiye daha fazla dayanan, dolayısıyla bağımsızlıkçı bir silah ve savunma politikasında ısrar etmek zorunda. Çünkü İsrail saldırganlığı kontrol altına alınamıyor. Dahası Trump ABD’si güvenilir bir müttefik değil. İran’ın dostluğu ise tarihsel ve yapısal açıdan kırılgan içeriğe sahip.   

Göktuğ Çalışkan

Delhi–Paris hattı tek başına küresel dengeleri altüst eden bir kırılma yaratmıyor. Ama Avrupa’nın Asya stratejisinde bugüne kadar eksik kalan bir halkayı yerine oturtuyor. Avrupa için bu ilişki, Asya’da yalnızca başkalarının kurduğu oyuna tepki veren bir seyirci olmanın ötesine geçme imkânı sunuyor. Hindistan için ise Batı ile ilişkilerini çeşitlendiren, kendi ağırlığını artıran ve “çoğul ortaklıklar” üzerinden yürüyen bir dış politikanın önemli araçlarından biri haline geliyor. Önümüzdeki yıllarda Asya haritasına baktığımızda, bu hattı görmezden gelen analizlerin eksik kalacağını şimdiden söyleyebiliriz.

Bilgehan Uçak

Yaklaşık iki saat süren bir yemeğin sonunda, Hagi’ye, Bükreş’teki Futbol Müzesi’nden aldığım 1994 Dünya Kupası kaptanlık pazubendini imzalattım. 1994 ve 1998, Romanya Milli Takımı için unutulmaz turnuvalardı; o takımın lideri de Hagi’ydi. Restoranın bahçesinde taksiyi beklerken Petrescu’nun golüne nasıl sevindiğim aklıma geliyor ama hemen ardından içimden kopan çok daha güçlü bir ses bütün görüntüleri bastırıyor; “I love you Hagi… I love you Hagi… I love you Hagi…”

Yeni Arayış

Seçim öncesinde Macarlar, lider değişikliğinden ziyade rejim değişikliğinden bahsediyordu: Rus yanlısı, kleptokratik, yöneten partinin neredeyse her kuruma sızdığı bir sistemden; özgür, liberal ve Avrupa’ya yönelik bir düzene geçiş. Eğer Magyar sadece Orbán’ın biraz daha az yolsuzluk yapan versiyonu olsaydı, Donald Trump ve Vladimir Putin onu engellemek için bu kadar endişelenmezdi. Magyar’ın zaferinin jeopolitik sonuçları derin görünüyor.

Erol Katırcıoğlu

Macaristan’daki rejim değişimi sanırım bu düşündüğüm “milliyetçiliğin zavallı sınırları”nın aşılmakta olduğunun ilk işareti. Çünkü küreselleşmeyle ortaya çıkan yeni süreçler yeni bir demokrasinin doğumunun da müjdecisi olacak. Bu demokrasi öyle insanların “sözde temsilcileriyle” yürüyen ve kralları, padişahları ve tek adamları çıkaran bir demokrasi değil, yerelin, katılımın ve kimlikler arası eşitliğin sağlandığı radikal bir demokrasi olacaktır. Bu süreçten kimse kaçamayacak. Erdoğan da Trump da, Modi ve diğerleri de bu süreçten kaçamayacaklar.