Hakan Tahmaz

“Büyük devlet: Hatalarıyla yüzleşen ve özür dileyen devlettir”. Bu sözün sahibi dönemin Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan’dır. Tarih: 12 Ağustos 2005. Yer: Diyarbakır TOKİ konutlarının teslim töreni. Neredeyse yirmi bir yıl sonra bu sözleri neden hatırladım? Çünkü bir hafta önce yayımlanan TBMM Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu Raporu bu soruyu yeniden gündeme getirdi. İktidarın “Terörsüz Türkiye” politikasının barış ve demokrasiye açılan bir pencere olarak tasarlanmadığı anlaşılmaktadır. Devlet projesi olarak sürdürüldüğü iddia edilen bu süreçte, savaş ve çatışma mağdurlarının bir kısmının yaraları kanamaya devam ediyorsa; ayrımcılık derinleşiyorsa, bunun adı bütünleşme süreci olamaz.

Etem Yunus Akbayır

Kemal’in ilanı bir aşkın duyurusu olmaktan çok, yaşadığı hayatın anlamını geriye dönük olarak kurma çabasıdır. Füsun hayattayken iki aile ve bir şoför arasında kalan ilişki, ölümden sonra görünür kılınır. Çünkü artık kaybedilecek bir itibar, korunacak bir düzen kalmamıştır. Bu ilan, bir başkaldırıdan ziyade, geç kalmış bir sahipleniş gibidir. Kemal’in “herkes bilsin” deyişi, belki de en çok kendisine yöneliktir. Romanın başındaki “bilmiyordum” ile sonundaki “herkes bilsin” arasındaki mesafe tam da burada kapanır: Yaşanmış ama adı konulamamış bir hayat, müze ve roman aracılığıyla adlandırılır, çerçevelenir ve masumiyet başlığı altında korunur.

Murat Aksoy

Eğitim dahil olmak üzere kamusal alanda yaşanan bu toplumsal mühendisliğe sessiz kalmak siyasetçilerin siyasetsizliğinden kaynaklanıyordur. Muhafazakâr seçmeni kaybetmeme kaygısı taşıyan bu tepkisizliği başka mazeretler öne sürerek meşrulaştırmak da bizatihi muhafazakârlara kötülüktür. Çünkü, Türkiye’de tüm kesimlerin din ve vicdan özgürlüğünün teminatı kabul edelim ki laik bir devletten geçmektedir.

Hazar Gökçen

Ülke teknik olarak Japonya Öz Savunma Kuvvetleri adı verilen fiili bir orduya sahip olsa da, bunlar teknik olarak kesinlikle savunma amaçlı ve herhangi bir saldırı kapasitesinde kullanılamıyor. LDP, Japonya Öz Savunma Kuvvetleri'nin rolünü resmileştirmek için bu anayasayı değiştirmeyi uzun zamandır hedefliyordu. Alt meclisi silip süpermesiyle LDP, bu hayaline bir adım daha yaklaştı. Ancak, anayasa değişikliği göründüğü kadar yakın olmayabilir,

Bilal Sambur

Demokrasi, insanı büyütmenin ve geliştirmenin yollarını aramaktadır. Despotizm, insanı küçültürken otoriteleri eleştirilmeyen kutsal güçlere dönüştürmektedir. Eleştiriyi ortadan kaldıran maneviyat, maneviyat olmadığı gibi, eleştirilmez ve mükemmel olduğunu iddia eden her doğma da hakikat değildir. Kutsal maskesiyle kendini dokunulmaz ve dayatan siyasetin olduğu bir yerde demokrasi yoktur, despotizm vardır.

Bilgehan Uçak

Bir röportajında, “ben resim çizerek hayatta kalabildim,” diyen Marianne’in soykırım esnasında yaptığı resimleri görmek üzücü olduğu kadar da çarpıcı. Kelvingrove’da soykırımı anlatan çeşitli sanat eserleri de gördüm, bunlar da çok beğenilesi -ve, tabii, eşzamanlı olarak kahredilesi- işlerdi. Glasgow’un keşfedilmeyi bekleyen sokakları, görülmedik binaları… Bu şehirde daha kimbilir neler vardı…

Yüksel Işık

Bu “Deli Dumrul Düzeni”, yeni yöntemlerle sürdürülmek isteniyor. CHP’nin ortaya çıkardığı ve iktidarın halktan gizlediği ikinci özelleştirme planına göre yedi otoyolun yedisini de 25 yıllığına özelleştirilecekmiş. İktidar, toplumun algısını yöneterek, dikkatleri başka noktalara çekiyor ve kurtuluşun bu düzenin devam etmesinde olduğu yanılsamasını yayıyor ve umutsuzluğu körüklüyor. Körüklediği umutsuzluğa yenik düşmemek, cebimize uzanan akrebi def etmek bizim elimizde.

Murat Paker

Önyargı ve ayrımcılık olgularını kapsamlı bir şekilde anlamak için psikanaliz ve sosyal psikoloji literatürüne başvurmak kaçınılmazdır. Ancak katkılarının yanı sıra bu iki yaklaşımın bazı sınırlılıkları da vardır. Örneğin klasik psikanalitik yaklaşımlar konuyu temelde birey-içi ve dürtü temelli görürler ve sosyal grup süreçlerine dair kapsamlı bir açıklama getiremezler. Öte yandan sosyal grup dinamikleri de birey-içi yaklaşımları dikkate almadan anlaşılamaz.

Eser Karakaş

CHP haklı olarak merkeze yaklaşmak ve oy maksimizasyonu yapmak istiyorsa sosyal demokrat ilkeleri gerçekten benimsemiş muhafazakâr ve kürt vatandaşlarla tabii çalışmalıdır ama bunu yaparken de AİHS’nin 9. Maddesini benimsediğini hatta içselleştirdiğini, her vatandaşın da vatandaşlık sıfatının Türk olması gerekmediğini anlatabilmelidir. Başka bir ifade ile de CHP başka bir bağlamda da olsa “Kopenhag Kriterlerini bir kenara koyar, Ankara Kriterleri ile yola devam ederiz” diyemez.

Ali Kılıç

Bugün Avrupa kıtasında insanlar sınırları daha özgür geçebiliyorsa, ulus-devletlerin ötesinde bir birlik fikri filizlenmişse, bunun arka planında yalnızca diplomatik anlaşmalar değil; işgale karşı hayatını ortaya koymuş insanların cesareti vardır. Tarih, yalnızca kazanan generallerin değil; kurşuna dizilen direnişçilerin omuzlarında yükselir. Aradan on yıllar geçti. İsimler bazen unutuldu, izler bazen karla örtüldü. Ama bazı mektuplar vardır ki zamana yenilmez. Çünkü onlar yalnızca bir eşe değil, geleceğe yazılmıştır.

Murat Kartalkaya

Artık harcadığımızdan dövizden daha çok döviz mi kazanıyoruz yoksa, yüksek gelir yüzünden ülkeye döviz yağıyor da veriler o yüzden mi güzel görünüyor? İlk seçeneğin gerçekliliğine inanmıyorum. Yüksek gelir yüzünden gelen ise eninde sonunda bir gün “Allah bereket versin” der ve evine geri döner. O zaman ne rezerv kalır ne döviz ne faiz ne enflasyon. Son 25 yılda kaç defa yaşadık? Elin eşeğine binip kaç defa popomuzun üstüne düştük?

Onur Tuğrul Karabıçak

Türkiye’de görünür değilseniz sövmek yasak değil. Görünür olmayabilirsiniz, devlet mekanizması ve bürokrasi -henüz- sessizliğinizi okumak zorunda hissetmeyecektir.

Mehmet Alkanalka

Bu süreçler değişim zamanları için ve yeni liderlerin/ihtimallerin görünür olabilmesi için soğukkanlı hareket edilerek çözüm süreci denkleminin çözüm kümesi değişkenlerinin yeni katılımcılar ile zenginleştirilmesi ile sistemin en uygun çözümü belirlemesine de katkı sunar.

Murat Aksoy

Peki 7. Bölüm? Bu bölümde yer alan demokratikleşme uygulamalarının hayata geçirilmesi süreçle ilgili değilse ne zaman hayata geçecek? Demokratikleşme bekleme odasında daha ne kadar bekleyecek?

Bahattin Yücel

Saray yapılması için satın almak istediği, değirmenin sahibi bu arzusunu geri çevirince hiddetlenen, Friedrich’in; “ben kralım, istersem değirmenini parasız da alırım" sözlerine Değirmencinin verdiği yanıı tarihe geçer; “Kral olsanız da alamazsınız, Berlin’de hâkimler var.”

Reha Çamuroğlu

İsrail’in Gazze’de yaptıkları bir ülkenin savunmasının ne kadar önemli olduğunu ortaya koymuştur. Güçlü bir savunma oluşturmanın “Militarizm” e indirgenemeyeceği herhalde görülmüştür. Her güçlü savunma militarizm değildir. Ekonomik olarak son derece gelişmiş konvansiyonel silahlar çok ama çok pahalı savaş araçlarıdır ve bunlara yapılan yatırımlar her an teknolojinin gelişimi ile boşa düşme riskini içermektedir.

Suat Özdeş

Şu yağmur bir yağsa her şey düzelecek düzelmesine de… Çok yağarsa olmaz, az yağarsa hiç olmaz. Şimşek’i kırmasın, kararında yağsın. Yoksa, bu gidişle, bakanlığın adından Maliye’yi Meteoroloji ile değiştirmemiz gerekecek.Mehmet Şimşek, Hazine ve Meteoroloji Bakanı olmadan şu iklimin kendine bir çekidüzen vermesinin vakti geldi de geçiyor.

Korhan Gümüş

Bu yağma düzenine, yok oluşa, bu şiddete karşı direnebilmek için alternatif üretmek isteyen kim varsa, öncelikle kendisini öncelikle bu merkeziyetçi ideolojinin ürettiği mitolojiden ayrı durmaya ve yerel politika geliştirmeye adamalı.

Akın Özçer

Komisyon ortak raporunun ilgili bölümlerinde de dile getirildiği gibi, umut hakkı için ilgili mevzuatımızda gerekli değişiklik yapılmadan önce yıllardır uygulanmayan tüm AİHM kararlarının gereğinin ivedilikle yapılması, hem Anayasa’nın 90. maddesinin, hem de değiştirilmesi teklif dahi edilemeyen 2. maddesinde yer alan demokratik hukuk devletinin gereği olduğunun altını özellikle çizmek gerekir.

Mustafa Paçal

Şu anki siyasi iklime bakarak konuşacak olursak Ak Parti iktidarının öncelikle AİHM ve AYM kararlarını aynen uygulamasını beklemek çok iyimser bir yaklaşım olur ama eğer bir normalleşme sürecine gireceksek öncelikle anayasa gereği olan bu hukuki ve demokratik adımların atılmasıyla işe başlamak en doğru olanıdır.