ABD Başkanı Donald Trump'ın, İran'a yönelik geniş çaplı askeri operasyon planlarını ertelediği bildirildi. New York Times'ın haberine göre, bu kararın arkasında ABD Savunma Bakanlığı'nın (Pentagon) Orta Doğu'daki hava savunma sistemlerine ait mühimmat stoklarının endişe verici düzeyde azalması yatıyor. Özellikle Patriot hava savunma füze sistemlerinin mühimmatında yaşanan ciddi eksiklik, planlanan askeri tırmanışın ertelenmesinde kilit rol oynadı.
Durumun ciddiyeti rakamlarla daha net ortaya konuyor: ABD, savaşın başlangıcından Nisan ayı sonuna kadar yaklaşık 1.200'den fazla Patriot füzesi kullandı. Her biri 4 milyon doların üzerinde değere sahip olan bu füzelerdeki eksilme, o dönemde dahi stokların tehlikeli derecede düşük olduğunu gösteriyordu. Bu durumun üzerinden geçen zamanla daha da kötüleştiği belirtiliyor.
Bu geri adımın perde arkasında, Cuma günü Başkan Trump ile üst düzey danışmanları ve kabine üyeleri arasında yapılan kritik bir toplantı yer alıyor. Toplantıdan hemen önce gazetecilere "hazırız ve kilitlendik" şeklinde açıklamalarda bulunan Trump'ın, Cuma gecesi itibarıyla geniş çaplı operasyonları askıya alma kararı alması dikkat çekti. Bu kararın, askeri değerlendirmelerin yanı sıra başka faktörleri de içerdiği anlaşılıyor.
Genelkurmay Başkanı Orgeneral Dan Caine'in, İran'a yönelik büyük bir operasyonun ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı'nın (CENTCOM) elindeki füze stoklarını ciddi şekilde zorlayacağı yönündeki özel uyarısının da kararda etkili olduğu ifade ediliyor. Geniş çaplı bir ABD saldırısının, İran'ın ve bölgesel müttefiklerinin olası misillemelerini tetikleyeceği ve bunun da mevcut hava savunma sistemleri üzerindeki yükü artıracağı değerlendirmesi yapılıyor. Tarihte benzer bir durumun İsrail'in İran'a karşı yürüttüğü operasyonlarda yaşandığı ve Arrow-3 füzelerinin stoklarının hızla tükendiği bilgisi de bu değerlendirmeyi destekliyor.
Üst düzey bir ABD yetkilisi ise, mevcut saldırıların İran liderliğini dış tehdide odaklayarak ülkeyi bir arada tutma riski taşıdığını ve bunun da amaçlanan etkinin tam tersi bir sonuç doğurabileceğini belirtti. ABD'nin yılda sadece 600 Patriot füzesi üretebildiği göz önüne alındığında, İran'ın elindeki tahmini 1.000'den fazla balistik füze karşısındaki stok dengesizliği daha da belirginleşiyor. Bu mühimmat kıtlığı, daha önce Pentagon'u Ukrayna'ya yapılması planlanan bir Patriot sevkiyatını durdurmaya bile zorlamıştı.
Beyaz Saray İletişim Direktörü Steven Cheung, Başkan'ın diplomatik çözümü önceliklendirdiğini ancak İran'ın Hürmüz Boğazı'ndaki faaliyetleri sürdürmesi halinde tüm seçeneklerin değerlendirileceğini açıkladı. Cuma günkü gelişmelerle birlikte 13 gün süren saldırı zincirinin sona ermesi, bölgesel savaş riskinin artması, Körfez ülkeleriyle ilişkilerin zarar görmesi ve küresel ekonomiye ek baskı gibi faktörlerin de bu kararda rol oynadığı düşünülüyor.
